2 augustus a.s. zal Jan Wolswinkel voorgaan in de Immanuelkerk. Jan heeft aangegeven dat die zondag zijn laatste dienst in Alkmaar zal zijn. Jan was predikant in Alkmaar-Noord van januari 1983 tot augustus 1990. Daarna kwam hij geregeld terug als gastpredikant, dus eigenlijk is Jan nooit weggeweest. Een goed moment om hier even bij stil te staan. Ik heb een aantal gemeenteleden naar hun ontmoetingen met Jan en zijn vrouw Coby gevraagd.
Unaniem ervaarden zij de oprechte aandacht voor mensen. Wie met hen sprak, merkte dat er werkelijk geluisterd werd. Niet vluchtig, maar met volledige belangstelling. Jan onthield namen, zorgen en verhalen. Mensen voelden zich gezien. Of: "Jan heeft mijn geloof een sterke wending gegeven. Ik werd gegrepen door zijn wijze van zijn en diepgang", "Hij bemoedigde mij om nieuwe dingen op te pakken" en "Ik heb veel inspiratie uit zijn preken gehaald." "Fijne gesprekken met Coby en met haar muziek. Een echt predikantenechtpaar."
Jan, en ook Coby, hebben vele reizen naar bijzondere bestemmingen georganiseerd. Reizen met een verhaal, diepgang, inspiratie en verrijking. Veel gemeenteleden uit Alkmaar hebben daaraan deelgenomen. Allen zijn nog steeds onder de indruk van wat die reizen met hen gedaan hebben.
De ontmoetingen die Jan had met Cor Baljeu, zijn voor Cor mede bepalend geweest om predikant te worden. Het is dan ook bijzonder dat beiden dit jaar afscheid van Alkmaar nemen. Cor voegt zijn herinneringen hier apart bij.
Wij danken Jan en Coby hartelijk voor hun intensieve inzet in onze gemeente en wensen hen een goede tijd met de mensen om hen heen, waarbij zij Gods zegen mogen ervaren.
Hans Tijsen
Voor mij persoonlijk was Jan Wolswinkel een inspirerend voorbeeld van hoe je predikant kunt zijn. Het gaat te ver om te zeggen dat ‘zonder hem’ ik dat nu niet zou zijn, maar zijn wijze van werken hoorde wel bij het arsenaal aan motivaties om die lange weg indertijd in te slaan! Hoe hij dat deed? Ervaringen van Sonja en Cor met Jan en Coby.
Verbinden
Zijn kracht was het verbinden van mensen. Sonja en ik herinneren ons nog goed hoe hij tweemaal jonge echtparen met ons in contact bracht, omdat wij vergelijkbare kritische vragen stelden over het functioneren van de toen nog Samen op Weg-kerk. Hij bracht mensen bij elkaar en creëerde voor ons een latere rijke bron van vriendschappen. Met overtuiging kan ik zeggen dat vanuit die bron de latere vrucht van het docentschap Godsdienst groeide. Zonder die vriendenkring zou ik nooit als (onbevoegd!) docent hebben gewerkt! Het beeld van de zaaier past voor mij goed bij Jan Wolswinkel. Hij zaaide, wij mochten groeien. Maar ook Coby liet zich in deze niet onbetuigd. Zij organiseerde met regelmaat, met haar gitaartje, ochtenden voor jonge moeders met kinderen, veel gezang, nog meer gezelligheid. Zij verbonden mensen en zo groeiden wij in de Reformatorische Wijkgemeente Alkmaar-Noord, later de Immanuelkerk. Decennia later kreeg voor mij dit woord een andere, maar bijzondere betekenis.
Vertrouwen
Ooit organiseerde hij een zevenwekencursus, de periode Pasen – Pinksteren overbruggend. Het thema was: ‘relaties’. Een spannend thema, want ook pijn in relaties werd besproken. Hij vroeg ons mede-gespreksleiders te zijn over dit kwetsbare onderwerp, mensen stelden zich bloot en toonden zich kwetsbaar. We waren nog geen 30 jaar oud en hij vertrouwde ons dat toe! Er waren mensen die (vele) jaren ouder waren dan wij en hij gaf ons vertrouwen om een dergelijke kring mede te leiden! Er waren in die kring de nodige emoties. Mensen deelden hun teleurstellingen. Het liet op ons een diepe indruk achter en wij voelden ons bevoorrecht.
Verkondigen
Vaak spraken wij over zijn preken. In de tijd dat er twee ochtenddiensten waren, gingen onze overburen in de Vlietwaard (het oude echtpaar S. altijd om 9.00 uur en wij om 10.30 uur naar de kerk. Een enkele keer ontmoetten wij elkaar op de parkeerplaats. Ooit zei de heer S., met zijn duim en wijsvinger een rondje vormend: "… hij heeft toch een preek vandaag! Om door een ringetje te halen!" Hij bleek volledig gelijk te hebben. Vanuit Hooglied besprak hij seksualiteit in tijden van AIDS als toen nog lethale ziekte. Wij vroegen ons af: "Wat is nou de kracht van zijn preken?" Sonja ontdekte: "Hij deelt altijd verhalen uit de pastorale praktijk, zonder dat je weet over wie het gaat, waarschijnlijk ervaringen uit eerdere gemeentes. Verhalen uit het leven spreken aan!" Hier dacht ik vaak aan terug bij preekvoorbereidingen nadat ik in 2011 tot predikant werd bevestigd.
Vernieuwen
In de tijd van ‘verbinden’, zie boven, was er bij Jan ruimte om te klagen over de kerk. Sterker nog: hij leek ons zelfs wel gelijk te geven! Nadat ik hem vroeg, "Maar als je het eens bent met ons, hoe houd je het dan vol?" vertelde hij over de conventies van de Charismatische Werkgemeenschap Nederland, een organisatie die voorvechter was voor vernieuwing in de kerken door ruimte te geven aan de Geest. Wij waren daar enigszins huiverig voor: ‘dienst van genezing’ e.d., maar ook klonk er een stemmetje in me: "Maar als deze goede en in mijn ogen nuchtere dominee zich daar zo thuis voelt, moeten wij ook maar eens daar kennismaken!" Zo gezegd, zo gedaan en sindsdien daar nimmer vandaan gegaan. Wij waren de eerste Blije Marenaren die met hen meegingen, later volgden vele gezinnen. Zodanig dat er zelfs ooit in de jaren negentig tijdens een voorjaarsconventie een avonddienst gehouden werd, die geleid werd door louter Alkmaarders. Een unieke ervaring en viering. Iedere zaterdagmiddag van dat hemelvaartweekend aten we met soms dertig man, vrouw en kind, gezinspakketten patat met een zak vol kroketten, een waar feest! Altijd eindigend met golvend in canon het lied zingend: ‘voor al uw goede gaven, Heer!’
Verbinden en intreden
Toen ik na vele jaren studie theologie Vaderdag 2011 bevestigd werd als predikant te Pijnacker, vroeg ik Jan mijn bevestiger te zijn, helaas leidde hij op dat moment een reis in Turkije. Dat ik na ruim dertien jaar een herkansing kreeg hem te vragen mij te verbinden aan de Immanuelkerk te Alkmaar had ik nooit gedacht. Maar daarin lag dan ook zijn grote kracht: mensen verbinden. In die dienst van verbinden en intreden verwoordde hij mijn kwetsbare punt toen hij zich richtte tot de gemeente en haar expliciet vroeg mij te zien als haar nieuwe predikant, ook al heb ik meer jaren doorgebracht in de gemeente als kerkganger, dan als voorganger. Het gaf mij kracht en moed in te treden in de Immanuelkerk te Alkmaar. Jan en Coby Wolswinkel zijn wij heel dankbaar.
ds. Cor Baljeu
